Danh bạ cây
suy giảm đáng kể do bị khai thác quá mứcCây Tắc Kè Đá
Drynaria fortunei (Kunze) J.Sm.
Bán Cây Cảnh Đẹp giới thiệu cây Tắc Kè Đá, một loài xỉ kiểu dáng vô cùng độc đáo với bộ rễ củ ôm sát vách đá tựa như chú tắc kè đang bám chặt. Cây rất hợp trồng chậu treo ban công, làm tiểu cảnh sân vườn hay ghép lũa nghệ thuật. Chỉ cần đặt nơi thoáng mát, có ánh sáng nhẹ là cây luôn xanh mướt quanh năm.
Thông tin về Cây Tắc Kè Đá
Cây Tắc Kè Đá là cây gì?
Cây Tắc Kè Đá (tên khoa học hiện được công nhận: Drynaria fortunei (Kunze) J.Sm., một số nguồn phân loại cập nhật thuộc Aglaomorpha fortunei (Kunze) Hovenkamp) là một loài dương xỉ phụ sinh thuộc họ Dương xỉ rồng (Polypodiaceae). Cây nổi bật với bộ rễ củ phủ lông màu nâu mập mạp bám sát đá hoặc thân gỗ, mang hai loại lá riêng biệt (lá hứng mùn không sinh sản và lá xẻ thùy sinh sản), vừa làm cây cảnh độc lạ vừa là vị thuốc đông y quý với tên gọi Cốt Toái Bổ.
Phân bố và sinh cảnh Cây Tắc Kè Đá
Mọc phụ sinh trên vách đá vôi, cành cây gỗ lớn trong rừng nhiệt đới và cận nhiệt đới ẩm ướt
Tình trạng bảo tồn Cây Tắc Kè Đá
Hả hai loài Tắc Kè Đá chính ở nước ta (có tên khoa học là Drynaria fortunei và Drynaria bonii) đều được xếp vào diện "Nguy cấp" (EN - Endangered) hoặc loài bị đe dọa trong Danh lục đỏ
Phân loại và nguồn gốc Cây Tắc Kè Đá
Đặc điểm hình thái Cây Tắc Kè Đá
Thân
Thân rễ (thân củ) mọng nước, bò ngang rộng, phủ dày lớp vảy mịn màu nâu sẫm hoặc vàng xám, nhìn giống đuôi con tắc kè bám chặt vào giá thể.
Lá
Cây có hai loại lá: lá hứng mùn hình trứng nhỏ, không có cuống, màu nâu gợn sóng ôm lấy rễ; và lá sinh sản xẻ thùy lông chim màu xanh bóng mượt, mọc vươn dài.
Rễ
Hệ rễ phụ mọc từ thân rễ củ, bám rất chắc vào khe đá, vỏ cây hoặc giá thể xơ dừa, xốp ẩm.
Cành
Cây không phân nhánh thân gỗ, các thân rễ bò ngang phân nhánh tạo thành khóm chùm rộng.
Hoa
Là loài dương xỉ (thực vật bào tử), cây Tắc Kè Đá không có hoa.
Quả
Cây không tạo quả; sinh sản bằng vô số bào tử nhỏ nằm trong các túi bào tử màu vàng cam xếp thành hai hàng dọc theo gân lá sinh sản.
Sinh trưởng
Tốc độ sinh trưởng
Trung bình
Công dụng và phong thủy Cây Tắc Kè Đá
Công dụng và giá trị
Cây Tắc Kè Đá được trồng làm cảnh treo ban công, ghép gốc cây cảnh, làm tiểu cảnh non bộ hoặc giàn che nhờ kiểu dáng lạ mắt. Trong y học cổ truyền Việt Nam, phần thân rễ của cây (dược liệu Cốt Toái Bổ) là vị thuốc quý có tác dụng bổ thận, làm mạnh xương khớp và hỗ trợ chữa đau lưng mỏi gối.
Ý nghĩa phong thủy Cây Tắc Kè Đá
Theo quan niệm dân gian, hình ảnh bộ rễ bám chặt vào đá bất chấp nắng mưa tượng trưng cho ý chí kiên cường, sự dẻo dai và sức sống bền bỉ. Cây còn được liên hệ với sự tích tụ tài lộc, giữ gìn sức khỏe vững chắc cho gia chủ.
- Mệnh hợp: Mộc, Thủy
- Hướng phù hợp: Đông, Bắc, Đông Nam
- Năm sinh hợp trồng: 1950, 1951, 1952, 1953, 1958, 1959, 1966, 1967, 1972, 1973, 1974, 1975, 1980, 1981, 1982, 1983, 1988, 1989, 1996, 1997, 2002, 2003, 2004, 2005, 2010, 2011
Gợi ý vị trí đặt cây
Chậu treo trên ban công có mái cheGhép trên non bộ hoặc vách đá tiểu cảnh sân vườnĐặt tại góc giếng trời nơi ẩm mátCách chăm sóc Cây Tắc Kè Đá
Cách chăm sóc chuẩn vườn
Tưới nước và độ ẩm
Giữ cho giá thể luôn có độ ẩm nhẹ, tưới 2-3 lần/tuần tùy thời tiết. Sử dụng bình xịt phun sương lên thân củ và lá để tăng cường độ ẩm không khí mà không gây ngập úng gốc.
Ánh sáng
Cây ưa ánh sáng tán xạ, râm mát nhẹ nhàng. Tránh để nắng gắt chiếu trực tiếp giữa trưa vì sẽ làm cháy và khô héo các lá xẻ thùy mềm mỏng.
Đất trồng và giá thể
Cần giá thể cực kỳ thoáng khí, thoát nước tốt như hỗn hợp vỏ cây thông, xơ dừa xé, dớn, than củi hoặc ghép trực tiếp lên khúc gỗ/thân dừa.
Phân bón
Bón phân hữu cơ vi sinh hòa loãng hoặc xịt phân bón lá dưỡng nồng độ nhẹ định kỳ 1-2 tháng/lần vào mùa tăng trưởng ẩm ướt.
Cắt tỉa
Cắt tỉa bớt những lá sinh sản đã già khô, vón nấm để giữ cho bụi cây luôn đẹp mắt và hạn chế nấm bệnh. Giữ nguyên phần lá hứng mùn ôm gốc vì đây là bộ phận bảo vệ củ tự nhiên.
Cách nhân giống
Nhân giống rất đơn giản bằng cách cắt tách từng đoạn thân rễ củ có chứa ít nhất 1-2 chồi lá rồi buộc cố định vào giá thể mới.
Sâu bệnh thường gặp
Cây có thể bị úng thối thân rễ nếu giá thể đọng nước quá lâu. Trong môi trường quá khô nóng, chóp lá dễ bị xoắn khô sém.
Độc tính và lưu ý an toàn
Chưa tìm thấy nguồn độc chất học chính thức đủ mạnh để khẳng định cây Tắc Kè Đá có độc tính gây nguy hiểm cho con người hay vật nuôi. Nhìn chung cây an toàn khi trồng trang trí, tuy nhiên không nên tự ý dùng củ làm thuốc khi chưa có chỉ định của y bác sĩ.
Câu hỏi thường gặp Cây Tắc Kè Đá
Cây Tắc Kè Đá có tên khoa học chính xác là gì?
Tên khoa học hiện được quốc tế công nhận phổ biến là Drynaria fortunei (Kunze) J.Sm. (một số nghiên cứu phân loại thực vật hiện đại xếp vào chi Aglaomorpha với tên Aglaomorpha fortunei).
Cây Tắc Kè Đá và vị thuốc Cốt Toái Bổ có phải là một không?
Chính xác, phần thân rễ dạng củ phủ lông màu nâu của cây Tắc Kè Đá khi thu hái và chế biến trong Y học cổ truyền được gọi là vị thuốc Cốt Toái Bổ, chuyên dùng hỗ trợ điều trị xương khớp.
Cây Tắc Kè Đá có hoa hay quả không?
Tắc Kè Đá là một loài dương xỉ nên không có hoa và quả. Cây sinh sản hoàn toàn tự nhiên bằng bào tử nằm ở mặt dưới của các lá sinh sản.
Làm thế nào để trồng Tắc Kè Đá không bị thối rễ?
Bạn nên trồng cây trên các giá thể siêu thoáng như gỗ dớn, vỏ cây thông, ghép lũa hoặc chậu treo xơ dừa, tránh dùng đất thịt quá nén chặt khiến rễ củ bị đọng nước úng thối.
Cây Tắc Kè Đá hợp với mệnh nào trong phong thủy?
Với màu lá xanh tốt quanh năm và đặc tính ưa ẩm mát, theo quan niệm phong thủy cây rất phù hợp với gia chủ mang mệnh Mộc và mệnh Thủy, đem lại sự dẻo dai và vượng khí.
Nguồn tham khảo
- Bán Cây Cảnh Đẹp – Cây Tắc Kè Đá: https://bancaycanhdep.com/cay-tac-ke-da/
- Plants of the World Online (POWO) – Drynaria fortunei: https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:17084280-1
- World Flora Online (WFO) – Drynaria fortunei: http://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0001115167
- Flora of China – Drynaria fortunei Record: http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200005018
