Giao hàng tận nơi Hỗ trợ chọn cây Kiểm tra cây trước khi nhận
Hotline tư vấn0916699856
♧0
Cây mac ca

Danh bạ cây

Cây ăn hạt, cây nông nghiệp lâu năm

Cây Mắc Ca

Macadamia spp.

Bán Cây Cảnh Đẹp giới thiệu cây Mắc Ca, nhóm cây ăn hạt thuộc chi Macadamia có nguồn gốc từ miền đông Australia. Cây thân gỗ lâu năm, tán xanh quanh năm và cho quả có lớp vỏ rất cứng bao quanh phần nhân béo, thơm. Mắc ca thích khí hậu tương đối mát, đất sâu và thoát nước tốt; khi trồng để lấy hạt cần chọn giống ghép phù hợp với vùng sinh thái.

Tình trạngCây ăn hạt, cây nông nghiệp lâu năm
Vị tríVườn cây ăn quả, trang trại, sân vườn rộng ở vùng khí hậu phù hợp
Ánh sángƯa nắng đầy đủ
Chăm sócCần kinh nghiệm
Kích thướcThường cao khoảng 8–15 m tùy loài, giống, gốc ghép và điều kiện canh tác
Nhiệt độBộ Nông nghiệp và PTNT hướng dẫn khoảng 15–35 °C, thích hợp nhất khoảng 20–25 °C
Độ ẩmƯa ẩm vừa đến cao nhưng yêu cầu đất thoát nước tốt

Thông tin về Cây Mắc Ca

Cây Mắc Ca là cây gì?

Mắc ca là tên chung cho các cây thuộc chi Macadamia, họ Proteaceae. Kew hiện công nhận 4 loài trong chi này, trong đó Macadamia integrifolia Maiden & Betche và Macadamia tetraphylla L.A.S.Johnson là hai loài có giá trị thương mại quan trọng. Trang Bán Cây Cảnh Đẹp hiện chưa cung cấp đủ thông tin giống hoặc hình thái để xác định cây thuộc chính xác loài nào, vì vậy nên ghi Macadamia spp. thay vì tự gán một loài cụ thể.

Phân bố và sinh cảnh Cây Mắc Ca

Các loài mắc ca thương mại có nguồn gốc ở vùng rừng mưa ẩm ven biển đông nam Queensland và đông bắc New South Wales. Bộ Nông nghiệp và PTNT khuyến cáo tại Việt Nam nên trồng ở nơi khí hậu tương đối ôn hòa, đất tốt, tầng đất dày trên 50 cm, giàu hữu cơ và thoát nước.

Tình trạng bảo tồn Cây Mắc Ca

Cây mắc ca có một nghịch lý bảo tồn rất đặc biệt khi loài này nằm trong nhóm loài bị đe dọa tuyệt chủng ngoài tự nhiên (Vulnerable - Sắp nguy cấp / Endangered - Nguy cấp) nhưng lại là cây nông nghiệp thương mại bạt ngàn trên thế giới và tại Việt Nam

Phân loại và nguồn gốc Cây Mắc Ca

TaxonomyMacadamia spp.Họ Proteaceae
Tên khoa họcMacadamia spp.
Tên gọi khácMắc Ca, Macadamia, Macadamia Nut, Queensland Nut; cây thương mại chủ yếu thuộc Macadamia integrifolia, Macadamia tetraphylla và các giống lai giữa hai loài
Giới (regnum)Plantae
Bộ (ordo)Proteales
HọProteaceae
Chi (genus)Macadamia
Loài (species)Macadamia spp.
Danh pháp hai phầnMacadamia spp.
Nguồn gốcChi Macadamia có nguồn gốc tự nhiên tại miền đông Australia, chủ yếu ở Queensland và New South Wales

Đặc điểm hình thái Cây Mắc Ca

Thân

Cây thân gỗ thường xanh, có thân chính khá chắc và phân nhiều cành tạo tán dày. Vỏ thân trưởng thành màu nâu xám và trở nên sần hơn theo tuổi. Kích thước thân và dạng tán thay đổi tùy giống và điều kiện trồng.

Lá

Lá đơn, dày và dai, màu xanh đậm. Macadamia integrifolia thường có lá mọc thành vòng ba hoặc đôi khi đối, mép lá cây trưởng thành tương đối nguyên; Macadamia tetraphylla thường có lá mọc vòng ba đến bốn và mép có răng cưa rõ hơn.

Rễ

Hệ rễ cần tầng đất sâu, tơi và giàu hữu cơ. Cây không phù hợp với đất ngập úng, đất cát quá nghèo hoặc đất phèn. Trong sản xuất nên hạn chế làm tổn thương rễ và duy trì lớp hữu cơ phủ quanh vùng tán.

Cành

Cây phân nhiều cành và có thể tạo tán khá rậm. Khi trồng lấy hạt cần tạo bộ cành khung khỏe từ sớm, đồng thời giữ tán đủ thông thoáng để ánh sáng đi vào bên trong và thuận tiện cho quá trình ra hoa, đậu quả.

Hoa

Hoa nhỏ mọc thành chùm dài dạng raceme, thường có màu trắng kem, hồng nhạt hoặc hồng tùy loài và giống. Trên mỗi chùm có nhiều hoa nhưng chỉ một phần nhỏ phát triển thành quả trưởng thành.

Quả

Quả gần tròn, bên ngoài có lớp vỏ xanh khi non rồi khô và tách khi trưởng thành. Bên trong là hạt có vỏ gỗ rất cứng bao quanh phần nhân màu kem giàu dầu. Bộ Nông nghiệp và PTNT ghi nhận tỷ lệ nhân khoảng 30–50% và hàm lượng dầu trong nhân khoảng 71–80% tùy nguồn giống và điều kiện.

Sinh trưởng

Tốc độ sinh trưởng

Trung bình

Công dụng và vị trí trồng Cây Mắc Ca

Công dụng và giá trị

Mắc ca được trồng chủ yếu để thu hoạch phần nhân hạt giàu dầu, dùng ăn trực tiếp sau chế biến hoặc làm bánh, chocolate, kem, sữa hạt và dầu mắc ca. Đây là cây nông nghiệp lâu năm có giá trị kinh tế tại một số vùng của Việt Nam. Nếu diện tích nhỏ và muốn tham khảo những lựa chọn dễ kiểm soát kích thước hơn, có thể xem thêm nhóm cây ăn quả trồng chậu trên Bán Cây Cảnh Đẹp. Không nên quảng bá mắc ca như một cây có khả năng chữa bệnh dựa trên các công dụng dinh dưỡng thông thường của hạt.

Gợi ý vị trí đặt Cây Mắc Ca

Vườn cây ăn quả hoặc trang trại có đất sâu và thoát nướcSân vườn rộng tại vùng khí hậu tương đối mátKhu đất nhiều nắng, tránh nơi ngập úng và gió nóng mạnh kéo dài

Cách chăm sóc Cây Mắc Ca

Cách chăm sóc chuẩn vườn

Tưới nước và độ ẩm

Mắc ca cần đủ nước trong giai đoạn cây non, ra hoa và phát triển quả nhưng không chịu được úng. Nên tưới sâu theo từng lần để vùng rễ có độ ẩm ổn định, đặc biệt trong mùa khô. Không nên giữ đất sũng liên tục. Phủ hữu cơ dưới tán giúp hạn chế bốc hơi nước và cải thiện điều kiện đất.

Ánh sáng

Cây cần nhiều ánh sáng để phát triển tán khỏe và cho năng suất tốt. Nên bố trí ở vị trí nắng đầy đủ, không bị cây lớn hoặc công trình che kín. Với cây giống vừa xuất vườn có thể cho thích nghi dần với nắng mạnh nếu trước đó được nuôi dưới lưới che.

Đất trồng và giá thể

Theo hướng dẫn kỹ thuật của Bộ Nông nghiệp và PTNT, chỉ nên trồng mắc ca trên đất tốt, tầng đất dày trên 50 cm, thành phần cơ giới tương đối nhẹ, giàu hữu cơ và thoát nước tốt, pH KCl khoảng 4–6,5. Không nên trồng trên đất cát, đất chua phèn hoặc khu vực thường xuyên ngập úng.

Phân bón

Giai đoạn kiến thiết cần cung cấp dinh dưỡng cân đối để cây hình thành thân, cành và bộ rễ khỏe. Có thể sử dụng phân hữu cơ hoai kết hợp phân khoáng theo tuổi cây và kết quả phân tích đất. Không nên bón lượng phân lớn sát thân; phân nên được phân bố trong vùng rễ hoạt động dưới tán. Khi cây mang quả cần điều chỉnh dinh dưỡng theo năng suất thực tế.

Cắt tỉa

Nên tạo hình cây ngay từ những năm đầu, chọn một thân chính và các cành cấp một khỏe, phân bố đều. Loại bỏ cành khô, cành bệnh, cành giao nhau và các nhánh mọc quá dày trong tán. Mục tiêu là duy trì bộ khung chắc, tán đủ thoáng và chiều cao thuận tiện cho chăm sóc, thu hoạch.

Cách nhân giống

Có thể nhân giống mắc ca bằng hạt nhưng cây con sẽ có biến dị lớn và không bảo đảm chất lượng hạt giống cây mẹ. Đối với vườn sản xuất, nên sử dụng cây ghép của giống đã được tuyển chọn phù hợp với vùng trồng. Việc trồng phối hợp nhiều giống tương thích cũng có thể hỗ trợ thụ phấn và nâng tỷ lệ đậu quả.

Sâu bệnh thường gặp

Cây có thể gặp sâu đục thân, sâu ăn lá, rệp, bệnh hại hoa, quả và các vấn đề thối rễ khi đất thoát nước kém. Gió nóng, sương muối hoặc điều kiện bất lợi vào thời kỳ ra hoa cũng có thể ảnh hưởng mạnh đến đậu quả. Một lỗi phổ biến khác là trồng giống không phù hợp với vùng khí hậu, khiến cây phát triển nhưng năng suất thấp.

Độc tính và lưu ý an toàn

Nhân mắc ca thương mại đã được chế biến đúng cách là thực phẩm phổ biến đối với con người. Tuy nhiên mắc ca có độc tính đặc biệt đối với chó. Merck Veterinary Manual và ASPCA ghi nhận chó ăn hạt mắc ca có thể xuất hiện nôn, yếu chân sau, mất phối hợp vận động, run, tăng thân nhiệt và suy nhược. Vì vậy gia đình có chó không nên để hạt mắc ca hoặc sản phẩm chứa mắc ca trong tầm với của vật nuôi.

Câu hỏi thường gặp Cây Mắc Ca

Tên khoa học đúng của cây Mắc Ca là gì?

Mắc ca là tên chung của chi Macadamia chứ không chỉ một loài. Kew hiện công nhận 4 loài trong chi này. Trong sản xuất hạt thương mại, hai loài quan trọng nhất là Macadamia integrifolia Maiden & Betche và Macadamia tetraphylla L.A.S.Johnson, ngoài ra còn có nhiều giống lai. Vì trang chưa xác định giống cụ thể nên danh bạ nên ghi Macadamia spp.

Mắc ca trồng ở Việt Nam là Macadamia integrifolia hay Macadamia tetraphylla?

Có thể là một trong hai loài hoặc giống lai. Hướng dẫn kỹ thuật của Bộ Nông nghiệp và PTNT xác định Macadamia integrifolia và Macadamia tetraphylla là hai loài có giá trị thương mại. Trong các vườn sản xuất hiện đại, điều quan trọng hơn tên loài chung là mã giống, nguồn cây ghép, khả năng thụ phấn và mức độ phù hợp với vùng khí hậu cụ thể.

Cây Mắc Ca bao lâu có quả?

Không nên áp dụng một con số cố định cho mọi cây. Cây ghép của giống tốt thường cho quả bói sớm hơn nhiều so với cây gieo hạt, nhưng thời gian còn phụ thuộc tuổi cây giống, vùng khí hậu và chăm sóc. Bài hỏi đáp cũ trên website đang ghi sai tên khoa học của mắc ca là Syzygium samarangense, vì vậy thông tin đó cần được sửa trước khi dùng làm nguồn tham khảo.

Cây Mắc Ca trồng ở đâu tại Việt Nam phù hợp?

Theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và PTNT, mắc ca thích nhiệt độ trung bình khoảng 20–25 °C, lượng mưa khoảng 1.600–2.500 mm mỗi năm và có thể trồng trong phạm vi độ cao rộng tùy điều kiện. Việc lựa chọn vùng cần xét thêm gió nóng, sương muối, đất, nguồn nước và đặc biệt là giống đã được khảo nghiệm tại địa phương.

Hạt Mắc Ca có độc với chó không?

Có. Đây là điểm an toàn rất đáng lưu ý. Merck Veterinary Manual và ASPCA đều ghi nhận hạt mắc ca có thể gây ngộ độc cho chó với biểu hiện như nôn, yếu chân, mất phối hợp, run, tăng nhiệt và suy nhược. Cơ chế gây độc vẫn chưa được xác định rõ. Vì vậy không nên cho chó ăn mắc ca dù hạt này là thực phẩm bình thường đối với con người.

Nguồn tham khảo

  • Bán Cây Cảnh Đẹp – Cây Mắc Ca: https://bancaycanhdep.com/cay-mac-ca/
  • Plants of the World Online – Macadamia F.Muell.: https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:32953-1
  • Plants of the World Online – Macadamia integrifolia Maiden & Betche: https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:705192-1
  • Plants of the World Online – Macadamia tetraphylla L.A.S.Johnson: https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:705200-1
  • IUCN Red List – Macadamia integrifolia: https://www.iucnredlist.org/species/113180064/113310165
  • Bộ Nông nghiệp và PTNT – Hướng dẫn kỹ thuật nhân giống, trồng, chăm sóc, thu hái quả và sơ chế hạt cây mắc ca, Quyết định 3087/QĐ-BNN-TCLN: https://vbpl.moj.gov.vn/bocongan/Pages/vbpq-toanvan.aspx?ItemID=87814
  • Merck Veterinary Manual – Macadamia Nut Toxicosis in Dogs: https://www.merckvetmanual.com/toxicology/food-hazards/macadamia-nut-toxicosis-in-dogs
  • ASPCA – Macadamia Nut, Macadamia integrifolia: https://www.aspca.org/pet-care/aspca-poison-control/toxic-and-non-toxic-plants/macadamia-nut